Kısa cevap
- Katarakt, gözün kendi merceğinin saydamlığını yitirmesidir. İlaçla ya da damlayla geri döndürülemez; tek tedavisi cerrahidir.
- Kataraktın olgunlaşmasını beklemek yanlıştır. Ameliyat ne kadar erken yapılırsa o kadar kolay geçer, iyileşme o kadar hızlı olur ve sorun çıkma ihtimali o kadar azalır.
- Merceğiniz çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi merceği yerleştirilir. Astigmatınız varsa torik mercek kullanılır; aksi hâlde astigmatınız ameliyattan sonra da yerinde kalır ve gözlük gerekir.
- Bazı gözlerde ameliyatın zorluk derecesi ya da ameliyat sırasında yapılması gereken işlemler, standart bir katarakt ameliyatındakinden farklıdır. Çocukluk çağı kataraktı, arka polar katarakt, göz bebeğinin yeterince genişlememesi, merceğin çok sertleşmiş olması, merceği tutan liflerin zayıflaması ve gözdeki yapısal anormallikler bunların başlıcalarıdır. Bu gözlerde ameliyat öncesi hazırlık da cerrahi plan da farklıdır. Cerrahın bu tür olgularla daha önce çok sayıda karşılaşmış ve deneyim edinmiş olması, ameliyatın başarılı geçme ihtimalini belirgin biçimde artırır.
Tanım
Katarakt nedir, nasıl fark edilir?
Gözün içinde, gözbebeğinin arkasında saydam bir mercek bulunur. Katarakt, bu merceğin saydamlığını yitirip bulanıklaşmasıdır. Mercek bulanıklaşınca hastanın görmesi de bulanıklaşır.
En sık görülen biçimi, yaşlanmayla birlikte merceğin kendiliğinden bulanıklaşmasıdır. Bu tabloda katarakt altmış yaşından önce nadiren görülür.
Ancak tek nedeni ileri yaş değildir. Katarakt doğuştan olabileceği gibi, göz travmasından sonra, bazı ilaçların uzun süreli kullanımıyla, göz içi iltihaplarının ardından ya da başka bir göz ameliyatından sonra da gelişebilir. Bunlar örnektir; kataraktın nedenleri bunlarla sınırlı değildir 1.
Belirtileri
- Bulanık, sisli, soluk görme
- Işıktan rahatsız olma, gece araç kullanmada zorlanma, farların çevresinde kamaşma (glare)
- Renklerin solması, sarımsı görünmesi
- Gözlük numarasının sık değişmesi — özellikle miyopiye kayma
- Bazı hastalarda tek gözle çift görme
İlginç bir ayrıntı: Bazı hastalar katarakt başlarken yakını gözlüksüz okumaya başlar ve bunun iyiye işaret olduğunu düşünür. Aslında bu durum kataraktın ilerlemesinden kaynaklanan geçici bir durumdur.
Zamanlama
Ne zaman ameliyat olunmalı?
En sık duyduğum yanlış bilgi şu: "kataraktın olgunlaşmasını beklemek gerekir." Bu bilgi eskidir ve tersi doğrudur — beklememek gerekir. Merceğin bütün olarak çıkarıldığı, ameliyatın büyük bir kesiden yapıldığı ve o kesinin sonradan dikilerek kapatıldığı dönemden kalmadır.
Katarakt ameliyatı ne kadar erken yapılırsa o kadar kolaydır. Mercek yumuşakken alınır, daha az ultrason enerjisi gerekir, işlem daha kısa sürer, iyileşme daha hızlı olur ve ameliyat sırasında sorun çıkma ihtimali azalır. Katarakt ilerledikçe mercek sertleşir; mercek sertleştikçe ameliyat zorlaşır, ameliyat zorlaştıkça da ameliyat sırasında bir sorun çıkma ihtimali artar. Yani "biraz daha bekleyelim" kararı, ameliyatı kolaydan zora doğru taşır.
Gündelik hayattaki görme seviyeniz size yetersiz gelmeye başladıysa ameliyat zamanı kesinlikle gelmiştir. Görme keskinliğinin belirli bir düzeye düşmesini beklemek gerekmez.
Ama zorlanmıyor olmanız, zamanın gelmediği anlamına gelmez. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum, çünkü en sık karşılaştığım gecikme nedeni bu.
Bir gözdeki katarakt çok yoğunlaşıp o gözün görmesini neredeyse tamamen kapatsa bile, diğer gözde bir sorun yoksa kişi sağlam gözüyle idare edebildiği için gündelik hayatında pek zorlanmayabilir. Kendini iyi hisseder ve ameliyata gerek görmez. Bu sırada, farkında olmadan, o gözün ameliyatı çok daha zor bir hâle gelmiş ve sorun çıkma ihtimali artmış olabilir.
Özetle: günlük hayatınızda zorlanıyorsanız ameliyat mutlaka olmalıdır. Zorlanmıyorsanız da "o hâlde gerek yok" sonucuna varmayın — özellikle iki gözünüz arasında belirgin bir fark varsa. Bunu ancak muayene gösterir.
Cerrahi
Ameliyat nasıl yapılır?
Yöntemin adı fakoemülsifikasyondur. Modern uygulamada 2,2–2,4 milimetrelik bir ana kesi ve 1 milimetre civarında bir ya da iki yan kesiyle yapılır. Dikiş gerekmez.
- Anestezi. Erişkin ve uyumlu bir hastada damla anestezisi çoğunlukla yeterlidir. Uzun sürmesi beklenen ya da hastanın uyum güçlüğü olan olgularda başka yöntemler tercih edilir. Çocuklarda genel anestezi gerekir.
- Kapsüloreksis ve hastanın merceğinin alınması. Merceği saran ince zarın ön yüzünde yuvarlak bir pencere açılır. Merceğin içi bu pencereden boşaltılır; dış zar bir kese biçiminde yerinde bırakılır. Çünkü yeni mercek, geride kalan bu kesenin içine yerleşecektir.
- Yapay merceğin yerleştirilmesi. Bir enjektörün içinde katlanmış hâlde bulunan yapay mercek, yaklaşık iki buçuk milimetrelik küçük kesiden göz içine gönderilir ve içi boşaltılmış eski merceğin kapsül kesesi içine yerleştirilir. Bu kese saydam olduğu için görüntüyü engellemez.
Rutin bir olguda işlem yaklaşık on dakika sürer. Ancak süre yanıltıcı bir ölçüdür: uzun süren bir ameliyat kolay geçmiş olabilir, beş on dakikada biten bir ameliyat ise çok zor olabilir. Hasta her hâlükârda bir şey hissetmez; göz uyuşturulmuş durumdadır.
Merceğin alınmasında kullanılan enerji biçimlerini karşılaştıran bir çalışmamızda, torsiyonel yöntemde toplam ultrason süresi, kullanılan enerji ve aspirasyon süresi, konvansiyonel yönteme göre anlamlı biçimde düşük bulunmuştu 2.
Astigmat
Astigmat ve torik mercek
Bu konuda net bir duruşum var ve Türkiye'deki yaygın uygulamayla çelişiyor.
Torik mercek "premium" bir mercek değildir. Yalnızca daha pahalıdır. Astigmatı olan bir hastaya torik mercek takmamak, astigmatı olan bir hastaya astigmatlı gözlüğünü vermemeye benzer.
Yani ameliyat başarılı geçer, ve siz yine de bulanık görürsünüz.
Uygulamamda ne yapıyorum
- Her hastaya optik biyometri yapıyorum ve merceğin üreticisinin kendi hesaplama sitesini ya da Barrett Toric Calculator formülünü kullanarak torik mercek gerekip gerekmediğini hesaplıyorum.
- Seçtiğim formül, kalacak astigmatın en aza inmesi için torik mercek öneriyorsa torik mercek takıyorum.
- K değerlerine bakıp kendi yorumumu koymuyorum. Hesap ne diyorsa onu uyguluyorum.
Torik mercekte merceğin uygun pozisyona yerleştirilmesi çok önemlidir. Astigmat belirli bir eksende olduğu için, mercek de tam o eksene denk gelecek biçimde yerleştirilmelidir. Yerleşimdeki her bir derecelik sapma, başlangıçtaki astigmatın yaklaşık yüzde üçünü geride bırakır; on derecelik bir sapmada astigmatın yaklaşık üçte biri düzeltilmeden kalır. Bu nedenle manuel işaretleme yöntemlerini değil, dijital işaretleme yöntemlerini kullanıyorum.
Hiçbir hastama ameliyattan sonra numarasının tamamen sıfırlanacağı sözünü vermiyorum. Hedefimiz numarayı sıfırlamak değil, gözlük kullanmayı gerektirmeyecek kadar küçültmektir. Hastalarımdan da bu beklentiyle ameliyata girmelerini istiyorum.
Bu beklentiyi karşılamak için yapabileceklerimiz bellidir:
- Ameliyat öncesi ölçümleri (biyometri) en doğru biçimde yapmak
- Mercek gücü hesabında en güncel formülleri kullanmak
- Torik mercek gerekiyorsa mutlaka torik mercek takmak
- Merceği ameliyat sırasında en uygun pozisyona yerleştirmek
- Komplikasyonsuz bir cerrahi yapmak
Bunlar yapıldığında, FDA çalışmalarında bildirilen oranlara — hatta bazı başlıklarda daha iyisine — kendi uygulamamızda da ulaşabiliyoruz.
Hesap
Mercek gücü hesabı
Göze yerleştirilecek merceğin gücü, ameliyat öncesi ölçümlerle hesaplanır. Kullanılan formüller yıllar içinde gelişti; son dönemde yapay zekâ temelli yöntemler de bu alana girdi. Konuyu bir kitap bölümünde ele aldım 3.
Hangi mercek tipinin seçileceği ayrı bir konudur ve akıllı lens sayfasında anlattım.
Daha önce lazer ameliyatı olmuş gözler
Bu, ayrı bir başlık olmayı hak ediyor — çünkü yıllar önce gözlükten kurtulmak için lazer olmuş kişiler şimdi katarakt yaşına geliyor.
Bunun nedeni şudur: lazer yalnızca korneanın ön yüzeyini yeniden şekillendirir, arka yüzeyine dokunmaz. Ölçüm cihazları ise korneanın kırıcılığını hesaplarken ön ve arka yüzey arasında belirli bir oran olduğunu varsayar. Lazerden sonra bu oran artık geçerli değildir.
- Miyopi için lazer olmuş gözde kornea göründüğünden daha az kırıcıdır; hesaplanan mercek zayıf kalır ve hasta hipermetrop tarafta kalır.
- Hipermetropi için lazer olmuş gözde tersi olur; hasta miyop tarafta kalır.
- Hata miktarı, yapılmış olan düzeltme arttıkça büyür.
Bu gözlerde standart formüller kullanılmaz; lazer geçirmiş gözler için geliştirilmiş yöntemler gerekir. Kendi uygulamamda bu gözlere özel formüllerden birini kullanıyor, sonucu aynı amaçla geliştirilmiş diğer formüllerle de teyit ediyorum.
Lazer geçirmiş gözlerde katarakt cerrahisi sonuçlarımızı yayımladık 4. Ayrıca daha önce göz içine fakik mercek yerleştirilmiş gözlerde mercek gücü hesabını da ayrı bir yayında ele aldık 5.
Şu bilgiyi ameliyat öncesinde hastalarımla mutlaka paylaşıyorum: lazer geçirmiş bir gözde hedeflenen numaraya tam ulaşamama ihtimali, hiç lazer olmamış bir göze göre belirgin biçimde yüksektir. Böyle bir durumda ikinci bir işlem gerekebilir; bu da lazer, mercek değişimi ya da ek bir mercek olabilir. Söz konusu olan bir hata değil, bugünkü teknolojinin sınırıdır.
Zor olgular
Rutin olmayan olgular
Katarakt ameliyatı çoğu hastada rutin bir işlemdir; ama her gözde değil. Aşağıda anlattığım durumlarda ameliyat öncesi hazırlık da, cerrahi plan da farklıdır. Bir sorun çıktığında ne yapılacağını bilmek de bu olgularda ayrı bir önem taşır. Hastalarımın önemli bir bölümünü, çoğu başka merkezlerden yönlendirilen bu grup oluşturuyor.
Çocuklarda katarakt ameliyatı
Doğuştan var olan ya da yaşamın ilk yılında gelişen kataraktlar, erişkin kataraktından farklı bir hastalıktır. Cerrahi tekniği de, sonrasındaki takip de farklıdır.
Konjenital katarakt, çocukluk çağının önlenebilir körlük nedenleri arasında ilk sırada gelir 6. Erişkinden ayrılan yanları şunlardır:
- Zamanlama kritiktir. Görme yolları gelişimini sürdürdüğü için gecikme kalıcı görme kaybına — göz tembelliğine — dönüşür. Buna karşılık ilk dört haftada yapılan ameliyatlarda komplikasyon ve glokom oranı yüksek olduğu için çok erken ameliyat da tercih edilmez. Denge gerektiren bir karardır.
- Ameliyat tekniği farklıdır. Erişkinin tersine, çocuklarda kapsül kesesinin arka kısmı kasıtlı olarak açılır ve ön vitrektomi yapılır. Aksi hâlde arka kapsül kısa süre içinde saydamlığını yitirir ve görmeyi yeniden engeller. Çocuk göremediğini anlatamadığı için bu durum uzun süre fark edilmeyebilir; sonuçta göz tembelliği gelişebilir.
- Ameliyat işin yarısıdır. Ardından refraktif düzeltme ve göz tembelliği tedavisi gelir. Bu tedavi aileyle birlikte yıllara yayılır.
- Uzun süreli takip zorunludur. Bu çocuklarda yıllar içinde glokom gelişme riski vardır ve bu risk ömür boyu izlem gerektirir.
- Tek taraflı ve çift taraflı olgular farklıdır. Tek taraflı kataraktta görme sonucu daha kötü, eşlik eden göz anomalileri daha sık; çift taraflıda sonuç daha iyi ama eşlik eden sistemik hastalıklar daha sık.
Konjenital kataraktta etiyoloji, hastaya yaklaşım ve cerrahi prosedürü ele alan bir derlemenin ilk yazarıyım 6. Ayrıca kliniğimizde ameliyat edilen çocukların sonuçlarını bildiren çalışmanın yazarları arasındayım; bu seride tüm hastalara lens aspirasyonu, primer arka kapsüloreksis, ön vitrektomi ve göz içi mercek uygulanmıştır 7.
Arka polar katarakt
Bu da bir konjenital katarakt tipidir; ancak erişkin yaşta bulgu verebildiği için yaşlanmaya bağlı rutin bir kataraktla karışabilir.
Ayırt edici özelliği şudur: merceğin arka zarının orta bölgesi anormaldir. Ameliyat sırasında kendiliğinden ya da çok küçük bir zorlamayla açılabilir. Arka zarın açılması, ameliyatın seyrini tamamen değiştiren bir olaydır.
Bu nedenle arka polar kataraktı ameliyattan önce tanımak belirleyicidir. Çünkü önceden fark edildiğinde cerrahi plan ve ameliyat sırasında uygulanacak manevralar değişir. Konuyu bir kitap bölümünde ayrıntısıyla ele aldım 8.
Arka polar katarakt, ameliyat masasında değil muayenede fark edilmesi gereken bir tanıdır. Önceden bilindiğinde yönetilebilir bir durumdur; bilinmediğinde beklenmedik bir komplikasyona dönüşebilir.
Zonül zayıflığı ve psödoeksfoliasyon
Merceği yerinde tutan liflere zonül denir. Psödoeksfoliasyon sendromunda bu lifler zayıflar. Zayıflamış lifler ameliyat sırasında koparsa mercek gözün arka tarafına doğru düşebilir.
Bu gözlerde ameliyat sırasında kullanılan halka biçimindeki aparatlar bu riski azaltır. Söz konusu halkaların beklenmedik bir yan etkisini de literatürde ilk kez biz tanımladık: gözlük numarası üzerinde küçük de olsa bir etkileri var. Psödoeksfoliasyonlu gözleri incelediğimiz çalışmada, halka kullanılan grupta hedeflenen numaraya ulaşma ihtimalini daha yüksek bulduk 9.
Merceğin yerinden ayrılması — Marfan sendromu ve ektopia lentis
Bazı kişilerde mercek doğuştan zayıf asılmıştır ve yıllar içinde yerinden kayar. En bilinen nedeni Marfan sendromudur. Bu gözlerde mercek çıkarıldığında yeni merceği tutacak sağlam bir yapı bulunmaz; mercek başka bir yönteme dayandırılmalıdır.
Marfan sendromlu hastalarda üç ayrı cerrahi yaklaşımı karşılaştıran çalışmanın yazarları arasındayım. Yirmi bir hastanın 35 gözü değerlendirildi; her üç grupta da görme anlamlı biçimde düzeldi 10. Hastaların yaş ortalaması 12 idi — yani bu, büyük ölçüde çocuk ve genç erişkin cerrahisidir.
Merceğin desteğini yitirdiği gözler — skleral fiksasyon
Kapsül kesesi yırtılmış, zonülleri kopmuş ya da daha önceki bir ameliyattan afak (merceksiz) kalmış gözlerde mercek göz duvarına tutturulur. Buna skleral fiksasyon denir.
Düğümsüz transskleral Z-dikiş yöntemiyle yapılan skleral fiksasyonun uzun dönem sonuçlarını bildiren çalışmanın yazarları arasındayım; hastalar sekiz yıla kadar izlendi ve görme kazancı bu süre boyunca korundu 11. Bu ameliyattan sonra merceğin göz içinde nasıl bir konumda durduğunu ve bu konumun görmeyi nasıl etkilediğini de ayrı bir çalışmada inceledik 12.
Yerinden kaymış göz içi merceği
Yıllar önce takılmış bir mercek zamanla yerinden ayrılabilir. Burada iki seçenek vardır: mevcut merceği çıkarıp yenisini takmak, ya da mevcut merceği çıkarmadan skleraya tutturmak.
Bu iki yaklaşımı karşılaştıran çalışmanın yazarları arasındayım: görme kazancı ve merceğe bağlı astigmat bakımından iki yöntem arasında anlamlı fark bulunmadı 13. Böylece iki yöntemin de eşdeğer olduğunu göstermiş olduk; seçim gözün durumuna göre yapılır.
Bu konudaki deneyimim nedeniyle her iki ameliyatı da Türk Oftalmoloji Derneği'nin canlı cerrahi sempozyumlarında, salondaki meslektaşlarımın önünde canlı yayında gerçekleştirdim. Bunlardan birinde yerinden kaymış merceği çıkarıp yerine yenisini kaymayacak biçimde diktim; diğerinde ise aynı merceği çıkarmadan göz içinde uygun konuma alarak diktim. İki ameliyat iki ayrı yılda yapıldı.
Komplike geçmiş bir cerrahiden sonra
Önceki bir katarakt ameliyatı komplikasyonla sonuçlanmışsa, ikinci girişim yalnızca mercek koymaktan ibaret değildir. Bu gözlerde iris yapısı ve ön kamara açısı değişmiş olabilir. Komplike katarakt cerrahisi geçirmiş 28 afak gözde iris yapısını inceleyen çalışmanın yazarları arasındayım 14.
Katarakt ameliyatı olacak hastaların çoğu yukarıdaki durumların hiçbiriyle karşılaşmaz. Ancak bir bölümü karşılaşır ve bu hastalar için ameliyatı kimin yaptığı fark eder. Hepsinde ortak olan bir nokta var: bu durumların ameliyat sırasında değil, ameliyat öncesi muayenede fark edilmesi gerekir.
Sonrası
İyileşme ve riskler
Çoğu hasta ameliyat günü evine gider ve ertesi gün belirgin biçimde daha iyi görür. Görmenin tam oturması birkaç haftayı bulabilir. Bu dönemde damla kullanılır ve gözün ovuşturulmaması istenir.
Riskler
Katarakt cerrahisi güvenli bir ameliyattır; ama risksiz bir ameliyat yoktur. Başlıcaları:
- Arka kapsülün ameliyat sırasında açılması ve buna bağlı gelişebilecek durumlar
- Göz içi iltihabı (endoftalmi) — nadir ama ciddi
- Retina merkezinde ödem
- Retina dekolmanı — özellikle yüksek miyoplarda
- Göz tansiyonunda yükselme
- Hedeflenen numaraya tam ulaşılamaması
Arka kapsül kesifleşmesi teknik olarak bir komplikasyondur; ama beklenen bir durumdur ve kolayca giderilir. Ameliyattan bir süre sonra hastaların bir bölümünde, merceğin arkasında bırakılan kapsül saydamlığını yitirir ve görme yeniden azalır. Bu, kataraktın nüksetmesi değildir; çıkarılan mercek geri gelmez.
Giderilmesi için YAG lazer kapsülotomi yapılır. Bu bir ameliyat değildir; ayaktan uygulanır ve yalnızca üç dört dakika sürer.
SSS
Sık sorulan sorular
Kataraktın olgunlaşmasını beklemeli miyim?
Hayır — tersine, beklememek gerekir. Bu bilgi merceğin bütün olarak çıkarıldığı eski cerrahi dönemden kalmadır. Bugün ameliyat ne kadar erken yapılırsa o kadar kolay geçer, iyileşme o kadar hızlı olur ve sorun çıkma ihtimali o kadar azalır. Beklendikçe mercek sertleşir, merceği asan lifler zayıflayabilir ve cerrahi zorlaşır.
Katarakt damlayla geçer mi?
Hayır. Bugün için katarakt oluşumunu geri döndüren ya da durduran kanıtlanmış bir ilaç ya da damla yoktur. Tek tedavisi cerrahidir.
Katarakt tekrarlar mı?
Hayır. Çıkarılan mercek geri gelmez. Ancak merceğin arkasında bırakılan kapsül zamanla saydamlığını yitirebilir; buna arka kapsül kesifleşmesi denir. YAG lazer kapsülotomi ile giderilir; bu işlem ayaktan yapılır, üç dört dakika sürer ve genellikle bir kez uygulanır.
İki göz aynı gün ameliyat edilir mi?
Erişkinlerde genellikle iki göz farklı günlerde ameliyat edilir; ilk gözün seyri görüldükten sonra ikinciye geçmek, ikinci gözde mercek gücü hedefini gerekirse düzeltme imkânı da verir. Çocuklarda ise durum farklıdır: göz tembelliği riski nedeniyle iki gözün kısa aralıklarla ya da aynı seansta ameliyat edilmesi gerekebilir.
Daha önce lazer oldum, katarakt ameliyatım farklı mı olacak?
Ameliyatın kendisi aynıdır; farklı olan mercek gücü hesabıdır. Lazer korneanın ön yüzeyini değiştirdiği için standart hesap yöntemleri yanılır. Bu gözler için geliştirilmiş formüller kullanılır ve hata payı yine de daha yüksektir. Lazer öncesi ölçümleriniz ve eski gözlük numaranız varsa mutlaka getirin.
Çocuğuma katarakt teşhisi kondu, ne yapmalıyım?
Çocukluk çağı kataraktı erişkinden farklı bir hastalıktır ve zamanlaması kritiktir; gecikme kalıcı görme kaybına dönüşebilir. Ameliyat tekniği de farklıdır ve ameliyat sonrası göz tembelliği tedavisi yıllara yayılır. Bu konuda deneyimli bir merkezde değerlendirilmesi gerekir. Bir de şunu bilin: ameliyat sürecin başlangıcıdır, sonu değil.
Astigmatım var, torik mercek şart mı?
Düzenli korneal astigmatınız varsa ve hesap torik veriyorsa evet. Torik mercek bir ayrıcalık değil, astigmatı olan hastanın karşılığıdır; takılmazsa astigmat ameliyattan sonra da yerinde kalır ve gözlük gerekir. 0,50 dioptri civarındaki astigmatta genellikle gerekmez.
Kaynakça
Bu sayfadaki değerlendirmeler uluslararası kaynaklara ve yazarları arasında yer aldığım yayınlara dayanıyor.
- [1]American Academy of Ophthalmology. Cataract Surgery. Hasta bilgilendirme kaynağı (aao.org/eye-health).
- [2]Özgürhan EB, Ağca A, Altınkaynak H, Kara N, Özkaya A, Bozkurt E, Dündar H, Demirok A. Senil kataraktlarda torsiyonel ve konvansiyonel mod fakoemülsifikasyon yöntemlerinin karşılaştırması. Glo-Kat. 2013;8(2):97-101.
- [3]Ağca A, Aydın FO. Current biometric formulations for modern intraocular lenses. İçinde: Küçüksümer Y (Ed). Current Status of Intraocular Lenses in Cataract Surgery. 1. baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2024. s.7-11. doi:10.5336/978-625-395-265-5_p7
- [4]Kepez Yıldız B, Sucu ME, Yıldırım Y, Ağca A, Kandemir Beşek N, Genç S, Demirok A. Refraktif cerrahi geçirmiş olgularda katarakt cerrahisi ve göz içi lens implantasyonu sonrası refraktif ve görsel sonuçlarımızın değerlendirilmesi. Glo-Kat. 2019;14(3):134-138.
- [5]Ağca A, ve ark. Intraocular lens power calculation in a posterior chamber phakic intraocular lens implanted eye. Int Ophthalmol. 2020;40(11):3125-3129. doi:10.1007/s10792-020-01377-6
- [6]Ağca A, Eltutar K, Doğan M, Altan T, Gürkan S. Konjenital kataraktlar: etiyoloji, hastaya yaklaşım ve cerrahi prosedür. Glo-Kat. 2011;6(3):135-142.
- [7]Aygıt ED, Kandemir Beşek N, Gürez C, Kepez Yıldız B, Çakır İ, Fazıl K, Demircan A, Gökyiğit B, Ağca A. Kongenital katarakt vaka serisi. Ege Tıp Dergisi. 2021;60(3):201-209.
- [8]Ağca A, Köse B. Arka polar katarakt cerrahisi. İçinde: Küçümen RB (Ed). Zor ve Özellikli Olgularda Katarakt Cerrahisi. 1. baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2021. s.45-48.
- [9]Kandemir Beşek N, Gümüş G, Öztürk Karabulut G, Aşık Nacaroğlu Ş, Kırgız A, Kepez Yıldız B, Ağca A. Effect of capsular tension ring on refractive results in cases with pseudoexfoliation syndrome. Eur J Ophthalmol. 2022;32(1):242-248. doi:10.1177/1120672120965469
- [10]Erdoğan G, Kandemir Beşek N, Önal Günay B, Ağca A. Outcomes of three surgical approaches for managing ectopia lentis in Marfan syndrome. Eur J Ophthalmol. 2022;32(2):749-755. doi:10.1177/1120672121992950
- [11]Kandemir Beşek N, Alagöz N, Gümüş G, Kepez Yıldız B, Kırgız A, Yıldırım Y, Ağca A. Long-term results of aphakia management by scleral fixation intraocular lens placement with knotless transscleral Z-suture method. Int Ophthalmol. 2020;40(6):1449-1454. doi:10.1007/s10792-020-01311-w
- [12]Kemer Atik B, Altan C, Ağca A, Kırmacı A, Yıldırım Y, Genç S, Taşkapılı M. The effect of intraocular lens tilt on visual outcomes in scleral-fixated intraocular lens implantation. Int Ophthalmol. 2020;40(3):717-724. doi:10.1007/s10792-019-01233-2
- [13]Kandemir Beşek N, Erdoğan G, Gümüş G, Kepez Yıldız B, Aygıt ED, Yıldırım Y, Ağca A. Comparative evaluation of re-use or replacement of dislocated 3-piece intraocular lenses with a scleral fixation technique. J Fr Ophtalmol. 2020;43(2):139-144. doi:10.1016/j.jfo.2019.06.013
- [14]Demir G, Sucu ME, Yıldırım Y, Kepez Yıldız B, Ağca A, Alagöz N. The effects of complicated cataract surgery on iris structure and anterior chamber angle. J Fr Ophtalmol. 2019;42(8):829-833.
Randevu
Randevu ve değerlendirme
Katarakt değerlendirmesinde kornea topografisi ve retina merkezinin görüntülenmesi (makula OCT) muayenenin doğal parçasıdır. Daha önce lazer ameliyatı olduysanız o döneme ait ölçüm ve reçetelerinizi, başka bir merkezde ameliyat olduysanız ameliyat notunuzu getirin.
Adres satırı: Medicana Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği · 1. Kısım Mah. Rauf Orbay Cd. No:2/1, 34158 Bakırköy / İstanbul