SMILE
Kornea kapağı açılmadan, yaklaşık 2,5 milimetrelik bir kesiden lentikül çıkarılır. Kapağa bağlı sorunlar oluşmaz, kesilen sinir daha azdır; görme birkaç gün daha geç netleşir.
SMILE göz ameliyatı sayfası →Prof. Dr. Alper Ağca · Refraktif Cerrahi
Bu sayfa önce üç yöntemi kısaca tanıtır, sonra hangi gözün hangi yönteme uygun olduğunu adım adım gösterir. Her yöntemin ayrıntısı kendi sayfasındadır.
Halk arasında “lazerle göz çizdirme” denilen işlemin bugün üç ana yöntemi var: SMILE, LASIK ve yüzey ablasyonu (PRK; No Touch ve transepitelyal PRK bu ailedendir). Üçü de korneanın şeklini değiştirerek miyopi, hipermetropi ve astigmatizmayı düzeltir. Farkları, korneaya nereden ve nasıl ulaşıldığındadır.
Hangisinin genel olarak “en iyi” olduğu sorusunun cevabı yok. Doğru gözde üçü de benzer sonuç verir; yanlış gözde üçü de sorun çıkarır. Bu yüzden aşağıda yöntemleri övmek yerine, karar sırasında hangi ölçüte baktığımızı yazdım.
Bu karar, bu sitede rastgele bir konu değil
Refraktif cerrahide asıl belirleyici olan hangi cihazın kullanıldığı değil, hangi göze hangi yöntemin seçildiğidir. Bu seçimin dayanağı olan karşılaştırmayı — SMILE, femtosaniye LASIK ve yüzey ablasyonunun sonuçlarını — uluslararası bir başvuru kitabının ilgili bölümünde yazar olarak yer aldım 12. Kitabın editörlerinden Prof. Walter Sekundo, SMILE yöntemini geliştirip ilk kez tanımlayan ekibin başındaki isimdir.
Aşağıdaki altı adım, o karşılaştırmanın ve kendi hasta serilerimizin muayenehanedeki karşılığıdır.
Sıralama önemli. Karar adımları birbirinin yerine geçmez; ilk adımda takılan bir göz için sonraki adımlara bakılmaz.
Kısa cevap
Yöntemler
Önce üç yöntemin ne olduğuna bakalım; hangisinin hangi göze uygun olduğunu hemen altında adım adım göreceksiniz. Her yöntemin ayrıntısı, kendi hasta serilerimizin sonuçlarıyla birlikte kendi sayfasındadır.
Kornea kapağı açılmadan, yaklaşık 2,5 milimetrelik bir kesiden lentikül çıkarılır. Kapağa bağlı sorunlar oluşmaz, kesilen sinir daha azdır; görme birkaç gün daha geç netleşir.
SMILE göz ameliyatı sayfası →Üstteki doku menteşeli bir kapak hâlinde kaldırılır, lazer uygulanır ve kapak geri kapatılır. Görme en hızlı bu yöntemde oturur; buna karşılık kapak kalıcı olarak tam yapışmaz.
LASIK sayfası →Kapak da lentikül de yoktur: en dış tabaka olan epitel alınır, lazer doğrudan yüzeye uygulanır. En az doku gerektiren yöntemdir; iyileşme dönemi en uzun olanıdır. PRK ile SMILE'ı karşılaştırdığımız çalışmalarda görme ve refraksiyon sonuçları benzerdi 3; biyomekanik düşüş SMILE grubunda daha belirgin çıktı ve iki grupta da ektazi görülmedi 4.
PRK / No Touch sayfası →Peki bu üçü arasında nasıl seçim yapıyoruz?
Karar adımlarına git ↓Karar
Yukarıdaki üç yöntemden hangisinin uygun olduğuna, muayenede sırasıyla şu ölçütlere bakarak karar veriyoruz.
İlk ve en belirleyici adım budur. Kornea topografisinde düzensizlik, keratokonus ya da ektazi şüphesi varsa hiçbir lazer yöntemi uygun değildir — kalınlık yeterli olsa bile. Uluslararası literatürde ektazi için en güçlü risk göstergesi anormal topografidir 7. Bu değerlendirmeyi yalnızca yüzey şekliyle sınırlı tutmuyor, erken dönem keratokonusu yakalamak için kornea biyomekaniğini de ölçüyoruz 8.
SMILE için onaylı aralık miyopide −10, hipermetropide +7, astigmatizmada 5 diyoptriye kadardır 9. Ancak yaklaşık −8,50 diyoptrinin üzerinde, korneada geriye kalacak doku nedeniyle lazer yerine fakik göz içi merceği çoğu zaman daha uygun olur 8. Hipermetropide lentikül çıkarma deneyimi miyopiye göre çok daha yenidir ve uzun dönem verisi sınırlıdır; bu gözlerde LASIK ve yüzey ablasyonu daha yerleşik seçeneklerdir.
Çok yüksekse → fakik mercekAmeliyat sonrası geriye kalması gereken doku için 280 mikronu referans alıyor, 250 mikronun altına inilmesini uygun bulmuyoruz 8. Hesap kişiye özeldir: numara büyüdükçe alınacak doku artar. Bu adımda sınırda kalan gözlerde yüzey ablasyonu, LASIK'e göre daha az doku gerektirdiği için öne çıkar 7.
Sınırdaysa → yüzey ablasyonu Yetersizse → fakik mercekLASIK'te oluşturulan kapak, altındaki dokuya hiçbir zaman tam yapışmaz; yıllar sonra bile bir darbeyle yerinden oynayabilir 1. Mesleği ya da sporu nedeniyle göze darbe alma riski taşıyanlarda kapaksız yöntemleri tercih ediyoruz: SMILE ya da yüzey ablasyonu 7.
Risk varsa → SMILE veya PRKBelirgin kuru gözü olanlarda kesilen sinir miktarı önem kazanır. Aynı hastanın iki gözünde yaptığımız karşılaştırmada kornea duyusu birinci hafta, birinci ve üçüncü ayda SMILE gözünde daha iyi korundu; altıncı ayda fark kalmadı 10. Bu, SMILE'ın kuru gözü önlediği anlamına gelmez; sinir hasarının daha az geliştiğini ve daha hızlı toparlandığını gösterir. Epitelin korneaya zayıf tutunduğu ya da tekrarlayan erozyon öyküsü olan gözlerde ise yüzey ablasyonu öne çıkar 7.
Kuru göz belirginse → SMILE Erozyon öyküsü varsa → PRKBu tıbbi değil, hayatla ilgili bir ölçüt — ama karar üzerinde gerçekten etkili. LASIK'te görme en hızlı oturur. SMILE'da birkaç gün ya da birkaç hafta daha geç netleşir; bu geçicidir ve nihai sonucu etkilemez 6. Yüzey ablasyonunda epitelin yenilenmesi beklendiği için birkaç gün ağrı olur, görmenin netleşmesi haftaları bulur ve ilaç kullanımı daha uzun sürer 1,2.
Süre kısıtlıysa → LASIKBu adımların hiçbiri internette tamamlanamaz. Kornea topografisi, kalınlık ölçümü ve biyomekanik değerlendirme yapılmadan hiçbir yöntem hakkında karar verilemez.
Ölçümleriniz alındıktan sonra bu adımları birlikte geçiyor ve kararı beraber veriyoruz.
Uygunluk
Aşağıdaki başlıklar yöntemden bağımsızdır; üçü için de geçerlidir 7.
Bu maddelerin bir kısmı geçicidir: gebelik ve emzirme dönemi sona erdiğinde, göz yüzeyi hastalığı tedavi edildiğinde ya da numara kararlı hâle geldiğinde durum yeniden değerlendirilir.
Çoğu zaman başka bir seçenek vardır. Numara lazerin aralığının üzerindeyse ya da kornea kalınlığı yetersizse, korneaya hiç dokunulmayan fakik göz içi merceği gündeme gelir. Kırklı yaşlardan sonra yakın görme de sorun olmaya başladıysa akıllı lens değerlendirilir. Ancak kornea topografisi anormalse önce o bulgunun ele alınması gerekir; bu durumda hiçbir refraktif ameliyat doğru değildir.
Ortak noktalar
Ameliyat öncesi değerlendirme aynıdır. Uzak ve yakın görme, damlalı ve damlasız numara ölçümü, kornea topografisi ve tomografisi, kalınlık ölçümü, kornea biyomekaniği, gözyaşı ve göz yüzeyi değerlendirmesi, göz hareketleri muayenesi ve damla ile göz bebeği büyütülerek retina muayenesi 7.
Hiçbiri presbiyopiyi önlemez. Üç yöntem de uzak görmeyi düzeltir; kırklı yaşlardan sonra herkeste ortaya çıkan yakın görme zorluğunu ortadan kaldırmaz 7. Bunu ameliyat öncesinde her hastayla konuşuyoruz.
Üçünde de kornea biyomekaniği bir miktar zayıflar. Doku alan her yöntem için bu geçerlidir. Ölçümle saptanan bu azalmanın, ektazi gelişmediği sürece görmeye yansıyan bir etkisi gösterilmiş değildir 8.
Üçünde de ek tedavi mümkündür. Hedeflenen numaraya tam ulaşılamazsa ikinci bir işlem düşünülebilir; hangi seçeneğin uygun olduğu o gün yapılan ölçümlerle belirlenir 1,7.
Üçünde de takip uzun tutulur. Ektazi olgularının bir bölümü ameliyattan iki yıldan uzun süre sonra ortaya çıkabildiği için izlem erken kontrollerle sınırlı kalmaz 8.
Sık sorulan bir soru
Yukarıdaki üç yöntemin ortak noktası, korneadan bir miktar doku alınmasıdır. Bunun bir sınırı olduğu için, yıllar boyunca “doku almadan” numara düzeltmeyi amaçlayan yöntemler denendi. Bunların bir bölümü korneayı kesmek yerine ısıtarak şekillendirmeye çalışıyordu.
Bu yöntemlerden biri, korneanın yüzeyel katmanlarına mikrodalga enerjisi uygulayan bir teknikti. Yöntemin 33 gözde denendiği ve bir yıl izlendiği çalışmanın araştırma ekibinde yer aldım 11. Sonuç şuydu: ilk ay belirgin bir düzelme sağlandı, ancak etki üçüncü ayda büyük ölçüde, birinci yılın sonunda ise tamamen geri döndü. Kornea saydamlığında ve endotel hücrelerinde kalıcı bir zarar görülmedi ve hiçbir gözde düzeltilmiş görme keskinliği kaybı olmadı; yöntem güvenliydi, ama kalıcı değildi. Bugün rutin kullanımda değildir.
Bu yöntem benim pratiğimde yer almıyor; burada anlatmamın nedeni tarihsel merak da değil, pratik bir uyarı: bir yöntemin işe yarayıp yaramadığını ilk ayın sonucu göstermez. “Doku almadan”, “kalıcı hasar bırakmadan” gibi ifadelerle sunulan yeni bir yöntemle karşılaşırsanız sorulacak tek soru, o yöntemin kaç yıl izlendiği ve sonuçlarının nerede yayımlandığıdır.
Sorular
Genel olarak en iyi olan bir yöntem yoktur. SMILE, LASIK ve PRK doğru gözde benzer sonuç verir. Seçimi belirleyen; gözlük numarası, kornea kalınlığı ve topografisi, geriye kalacak doku, göz yüzeyinin durumu, mesleğiniz ve iyileşme dönemi için ayırabileceğiniz süredir. Yukarıdaki altı adım bu kararı nasıl verdiğimizi gösteriyor.
Çoğu zaman vardır. Kornea kalınlığı yetersizse ya da numara lazerin aralığının üzerindeyse korneaya hiç dokunulmayan fakik göz içi merceği gündeme gelir. Ancak kornea topografisi anormalse hiçbir lazer yöntemi uygun değildir; bu durumda önce topografideki bulgunun değerlendirilmesi gerekir. Ölçümlerinizi getirirseniz birlikte bakabiliriz → Ben uygun muyum?
Tek başına kalınlık değeri yeterli değildir. Belirleyici olan, planlanan düzeltmeden sonra geriye kalacak doku miktarı ve topografinin normal olmasıdır 7,8. Hesap kişiye özeldir; aynı kalınlıktaki iki göz, numaraları farklıysa farklı sonuç verir.
Hafif ve orta miyopide sonuç birinci yıldan sonra oturur ve öyle kalır; beş yıl izlediğimiz hasta serimizde bunu gösterdik 5. Yüksek numaralarda yıllar içinde küçük bir geri dönüş görülebilir; bu ihtimali ameliyat öncesinde konuşuyoruz.
En hızlı iyileşen yöntem LASIK'tir. SMILE'da görme birkaç gün ya da birkaç hafta daha geç oturur; bu geçicidir ve nihai sonucu etkilemez 6. Yüzey ablasyonunda epitelin yenilenmesi beklendiği için birkaç gün ağrı olur ve görmenin netleşmesi haftaları bulur 1,2.
Bugün için yok. Doku almadan, korneayı ısıtarak şekillendirmeye çalışan yöntemler denendi; bunlardan birinin 33 gözde denendiği ve araştırma ekibinde yer aldığım çalışmada, etkinin bir yıl içinde tamamen geri döndüğü gösterildi 11. Ayrıntı için yukarıdaki “Doku almadan numara düzeltilebilir mi?” bölümüne bakın.
Bu sayfadaki bilgiler, yazarları arasında yer aldığım hakemli yayınlara ve iki uluslararası klinik kaynağa dayanıyor.
Randevu
Hangi yöntemin size uygun olduğu, kornea topografiniz ve kalınlığınız ölçüldükten sonra belli olur.
Medicana Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği · 1. Kısım Mah. Rauf Orbay Cd. No:2/1, 34158 Bakırköy / İstanbul